Verslunarmannahelgi – helgin sem sameinar Íslendinga

Ef þú ert á ferðalagi um Ísland fyrstu helgina í ágúst muntu fljótt taka eftir því að eitthvað sérstakt er í gangi. Umferðin eykst, tjaldsvæði fyllast, tónlist ómar víða um land og fjölskyldur, vinahópar og ferðalangar leggja af stað í allar áttir.

En það sem flestir gestir taka síður eftir er spennan sem byggist upp vikuna á undan.

Allt í einu virðist sama spurningin heyrast alls staðar – á kaffistofunni í vinnunni, í matvörubúðinni, í ræktinni eða þegar fólk hittist fyrir tilviljun:

„Hvar ætlar þú að vera um verslunarmannahelgina?“

Það skiptir eiginlega engu hvert svarið er. Flúðir, Akureyri, Vestmannaeyjar, sumarbústaður eða bara róleg helgi með fjölskyldunni. Það mikilvægasta er að allir virðast hafa áætlun.

Kannski er það einmitt það sem gerir þessa helgi svo sérstaka. Hún sameinar Íslendinga, sama á hvaða aldri þeir eru eða hvernig þeir kjósa að verja fríinu.

Verslunarmannahelgin hefur þann einstaka eiginleika að fylgja manni í gegnum lífið.

Sem barn ferðu í útilegu með foreldrunum, sefur í tjaldi eða fellihýsi og manst eftir pylsum af grillinu, sykurpúðum yfir varðeldi og leikjum fram á kvöld.

Svo kemur tímabilið þegar vinahópurinn tekur við. Tjaldið er aðeins stærra, tónlistin aðeins hærri og helgin snýst um að hitta fólk, ferðast um landið og njóta frelsisins sem íslenska sumarið býður upp á.

Nokkrum árum síðar hefur sagan oft tekið aðra stefnu. Nú ertu kominn með eigin fjölskyldu, börnin hlaupa um tjaldsvæðið eða sumarbústaðinn og þú finnur þig segja sömu setningarnar og foreldrar þínir sögðu einu sinni við þig.

Og áður en þú veist af eru barnabörnin komin með í ferðina. Þá fær ný kynslóð að upplifa sömu gleðina á meðan mamma og pabbi geta notið helgarinnar á sinn hátt.

Kannski er það einmitt þess vegna sem verslunarmannahelgin lifir svona sterkt í íslenskri menningu. Hún breytist með okkur og er ekki bundin ákveðnum aldri eða ákveðnum lífsstíl.

Fyrir suma þýðir hún tónlistarhátíð og útilegu með vinahópnum.

Fyrir aðra er hún sumarbústaður, grill, spilakvöld og heitur pottur með fjölskyldunni.

Og fyrir alla er hún afsökun til að hittast, hægja aðeins á og skapa nýjar minningar.

Þótt dagurinn sjálfur hafi upphaflega verið stofnaður árið 1894 til að heiðra verslunarfólk og gefa því frí frá störfum hefur helgin þróast í eitthvað miklu stærra. Í dag snýst hún ekki lengur um verslun heldur um að njóta íslenska sumarsins áður en hversdagsleikinn tekur aftur við.

Fyrir marga Íslendinga er þetta síðasta stóra sumarævintýrið áður en skólarnir hefjast, vinnan fer aftur í fastar skorður og nýr kafli byrjar. Þó sumarið eigi enn margar góðar stundir eftir finnur maður að eitthvað er að breytast. Kvöldin verða aðeins dimmari, morgnarnir svalari og hversdagsleikinn fer hægt og rólega að banka upp á.

Kannski er það einmitt þess vegna sem Íslendingar leggja svona mikið upp úr þessari helgi.

Hún er ekki bara fríhelgi.

Hún er hefð.

Hún er endurfundir.

Hún er síðasta stóra sumarminningin áður en haustið bankar upp á.

Ef leiðin liggur um Suðurland...

Ef þú ætlar að upplifa verslunarmannahelgina eins og margir Íslendingar gera er Suðurland einn allra vinsælasti áfangastaðurinn. Þar er auðvelt að sameina útiveru, samveru og nokkrar af fallegustu náttúruperlum landsins.

Suðurland hefur lengi verið í miklu uppáhaldi um verslunarmannahelgina og það er auðvelt að skilja hvers vegna. Hér sameinast stórbrotin náttúra, fjölskylduvæn afþreying, rólegt sveitalíf og fjölbreyttir möguleikar fyrir alla aldurshópa.

Flúðir eru löngu orðnir fastur viðkomustaður margra fjölskyldna yfir helgina. Tjaldsvæðið þar hefur í áratugi verið eitt það vinsælasta á landinu og stemningin er einstök. Á daginn leika börnin sér saman á meðan fullorðna fólkið nýtur samverunnar og á kvöldin fyllist svæðið af lífi, hlátri og grillilm.

Margir velja einnig að verja helginni í sumarbústað með fjölskyldu eða vinum. Það er nánast íslensk hefð að hittast yfir góðum mat, fara í heita pottinn, spila fram á kvöld og njóta þess að hafa tíma fyrir hvort annað.

Fyrir fjölskyldur með yngri börn er Dýragarðurinn Slakki í Laugarási vinsæll viðkomustaður. Þar geta börnin kynnst húsdýrum, leikið sér utandyra og notið heimilislegrar stemningar sem hefur heillað íslenskar fjölskyldur í áratugi.

Ef þig langar að upplifa íslenska sögu og menningu er vel þess virði að heimsækja Skálholt. Dómkirkjan stendur á einum merkasta sögustað landsins og ef þú ert á ferð á sunnudegi getur verið einstaklega falleg upplifun að setjast inn í messu og upplifa kyrrðina sem einkennir þennan sögufræga stað.

Þegar dagurinn fer að líða að kvöldi eru tveir frábærir kostir til að slaka á. Secret Lagoon á Flúðum er elsta sundlaug Íslands og hefur varðveitt sinn náttúrulega sjarma í meira en öld. Laugarás Lagoon er hins vegar nýr og glæsilegur baðstaður við bakka Hvítár þar sem hægt er að njóta fallegs útsýnis yfir ána og sveitina í einstaklega rólegu umhverfi.

Það sem gerir svæðið svo einstakt er að náttúruperlur Gullna hringsins eru aldrei langt undan. Gullfoss, Geysir, Kerið og Þingvellir eru öll í stuttri akstursfjarlægð og því auðvelt að sameina útileguna eða sumarbústaðahelgina við ógleymanlega dagsferð. Ef lagt er af stað snemma morguns er auðveldara að finna bílastæði, forðast mesta mannfjöldann og njóta staðanna í meiri kyrrð.

Kannski er það einmitt það sem gerir Suðurland svona vinsælt um verslunarmannahelgina. Hér getur þú byrjað daginn við fossa og goshveri, notið hádegisverðar í Friðheimum, heimsótt sögufrægan stað, slakað á í heitu baði og endað kvöldið með fjölskyldu eða vinum í sumarbústað, á tjaldsvæði eða yfir góðri máltíð.

Það er þessi blanda af náttúru, sögu, samveru og ró sem gerir svæðið að einum eftirsóttasta áfangastað landsins ár eftir ár.

Kannski er það þess vegna sem Íslendingar bíða alltaf jafn spenntir eftir verslunarmannahelginni. Hún er ekki bara löng helgi á dagatalinu heldur safn af minningum sem fylgja okkur alla ævi. Fyrst sem börn í aftursætinu á leið í útilegu, síðar með vinahópnum og að lokum með eigin börn eða barnabörn. Hefðirnar breytast, en tilhlökkunin er alltaf sú sama.